Dúpẹ́ fún Ọlọ́run àti bíbẹ̀ fún ìran

Tafsīr ti Shaykh ʿAbdurraḥmān as-Saʿdī

Èyí jẹ́ ọ̀kan lára ìrẹ̀lẹ̀ àti ìpẹ̀lẹ́ Ọlọ́run Ọláńlá sí àwọn ẹrú Rẹ̀, àti ọ̀nà tí Ó fi ń ṣe ìmoore fún àwọn òbí: Ó pàṣẹ fún àwọn ọmọ, Ó sì fi lé wọn lọ́wọ́ pé kí wọ́n ṣe rere sí àwọn òbí wọn nípa ọ̀rọ̀ pẹ̀lẹ́ àti sísọ̀rọ̀ jẹ́jẹ́, fífi owó àti ohun ìnáwó fún wọn, àti àwọn ọ̀nà rere mìíràn. Lẹ́yìn náà, Ó tọ́ka sí ohun tó mú kí èyí yẹ, nípa sísọ ohun tí ìyá fara dà nítorí ọmọ rẹ̀ àti àwọn ìnira tí ó kojú nígbà oyún, lẹ́yìn náà ìnira ńlá ti ìrọbí, àti ìnira ìfún-ọmọ ní ọmú àti títọ́jú rẹ̀.

Àwọn nǹkan tí a mẹ́nuba yìí kì í ṣe ohun tí ó gba àkókò díẹ̀ bíi wákàtí kan tàbí méjì; àkókò gígùn ni, tí Ọlọ́run wọn sí (ọgbọ̀n oṣù): oṣù mẹ́sàn-án tàbí tó bẹ́ẹ̀ ni fún oyún, èyí tó kù sì jẹ́ fún fífún ọmọ ní ọmú. Èyí ni ohun tó sábà máa ń ṣẹlẹ̀. A sì ń fi àyá yìí àti ọ̀rọ̀ Ọlọ́run pé: “Àwọn ìyá yóò fún àwọn ọmọ wọn ní ọmú fún ọdún méjì pípé, fún ẹni tó bá fẹ́ pé àkókò fífún ọmọ ní ọmú” (Al-Baqarah, 2:233), ṣe ẹ̀rí pé àkókò tó kéré jù fún oyún jẹ́ oṣù mẹ́fà. Nítorí tí a bá yọ ọdún méjì ìfún-ọmọ ní ọmú kúrò nínú ọgbọ̀n oṣù, oṣù mẹ́fà ni yóò ṣẹ́kù gẹ́gẹ́ bí àkókò oyún.

“Ó títí ó fi dé agbára rẹ̀ kíkún” túmọ̀ sí òpin agbára àti ìgbà èwe rẹ̀, àti pé ọgbọ́n rẹ̀ ti pé. “Ó sì pé ọmọ ogójì ọdún, ó wí pé: ‘Olúwa mi, fi ìfẹ́ sí ọkàn mi’” túmọ̀ sí pé: fi ìmísí fún mi, kí O sì fún mi ní ìrànlọ́wọ́, “láti dúpẹ́ fún ìbùkún Rẹ tí O fi ṣe ìbùkún fún mi àti fún àwọn òbí mi” — àwọn ìbùkún ẹ̀sìn àti ti ayé. Dídúpẹ́ fún un ni lílo àwọn ìbùkún náà nínú ìgbọràn sí Ẹni tó fúnni, tó sì fi wọ́n lé ẹni lọ́wọ́; àti fífi ìjẹ́wọ́ àti àìlera láti dúpẹ́ tó pé hàn ní ìdáhùn sí oore Rẹ̀, pẹ̀lú ìsapá láti yin Ọlọ́run nítorí àwọn ìbùkún náà.

Àwọn ìbùkún tí àwọn òbí rí jẹ́ ìbùkún fún àwọn ọmọ àti ìran wọn pẹ̀lú, nítorí dájúdájú àwọn ọmọ yóò ní apá nínú wọn, nínú ohun tó fa wọn, àti nínú ipa tí wọ́n ní; pàápàá jù lọ, àwọn ìbùkún ẹ̀sìn, nítorí ìtúnṣe àwọn òbí nípasẹ̀ ìmọ̀ àti iṣẹ́ rere jẹ́ ọ̀kan lára àwọn ohun tó lágbára jù lọ tó ń fa ìtúnṣe àwọn ọmọ wọn. “Àti kí n ṣe iṣẹ́ rere tí O bá yọ̀ sí” — kí iṣẹ́ náà kó gbogbo ohun tó ń mú un dára jọ, kí ó sì bọ́ lọ́wọ́ gbogbo ohun tó ń bà á jẹ́. Irú iṣẹ́ bẹ́ẹ̀ ni Ọlọ́run yóò yọ̀ sí, yóò gbà á, yóò sì san èrè fún un.

“Àti kí O ṣe rere fún mi nínú àwọn ọmọ-ọmọ mi”: lẹ́yìn tí ó ti bẹ̀bẹ̀ pé kí òun fúnra rẹ̀ ṣe rere, ó bẹ̀bẹ̀ pé kí Ọlọ́run ṣe àwọn ipò àwọn ọmọ-ọmọ rẹ̀ dára. Ó tún sọ pé ìtúnṣe wọn yóò ṣe àwọn òbí wọn láǹfààní, gẹ́gẹ́ bí ọ̀rọ̀ Rẹ̀ pé: “ṣe rere fún mi.” “Dájúdájú, mo ronúpìwàdà sí Ọ” kúrò nínú àwọn ẹ̀ṣẹ̀ àti àìgbọràn, mo sì padà sí ìgbọràn sí Ọ. “Dájúdájú, mo sì wà lára àwọn Muslim.”

Tafsīr ti Imam Ibn Kathīr

Nígbà tí Ọlọ́run Ọláńlá mẹ́nuba ìṣọ̀kan Ọlọ́run, fífi ìjọsìn sí I nìkan àti dídúró ṣinṣin sí ọ̀dọ̀ Rẹ̀ nínú àyá tó ṣáájú, Ó tẹ̀ lé e pẹ̀lú àṣẹ láti ṣe rere sí àwọn òbí, gẹ́gẹ́ bí a ti so èyí pọ̀ mọ́ra nínú ọ̀pọ̀lọpọ̀ àyá Al-Qur’ān, bí ọ̀rọ̀ Rẹ̀ pé: “Olúwa rẹ ti pàṣẹ pé kí ẹ má ṣe ìjọsìn fún ẹlòmíràn àyàfi fún Un, kí ẹ sì ṣe rere sí àwọn òbí” (Al-Isrā’, 17:23), àti ọ̀rọ̀ Rẹ̀ pé: “Dúpẹ́ fún Mi àti fún àwọn òbí rẹ; ọ̀dọ̀ Mi ni ìpadà wà” (Luqmān, 31:14), àti àwọn àyá púpọ̀ mìíràn.

Níbí, Ó wí pé: “A sì ti pàṣẹ fún ènìyàn pé kí ó ṣe rere sí àwọn òbí rẹ” (Al-Aḥqāf, 46:15), ìyẹn ni pé, A pàṣẹ fún un pé kí ó ṣe rere sí wọn, kí ó sì máa fi ìfẹ́ àti àánú bá wọn lò. Abū Dāwūd al-Ṭayālisī sọ pé: Shu‘bah sọ fún wa, ó ní: Simāk ibn Ḥarb sọ fún mi pé òun gbọ́ Muṣ‘ab ibn Sa‘d tí ń sọ láti ọ̀dọ̀ Sa‘d pé: Ìyá Sa‘d sọ fún Sa‘d pé: “Ṣé Ọlọ́run kò pàṣẹ pé kí a ṣègbọràn sí àwọn òbí? Nítorí náà, mi ò ní jẹ oúnjẹ, bẹ́ẹ̀ ni mi ò ní mu ohun mímu, títí ìwọ yóò fi kọ Ọlọ́run sílẹ̀.” Ó kọ̀ láti jẹ oúnjẹ àti láti mu ohun mímu, títí wọ́n fi ń fi ọ̀pá ṣí ẹnu rẹ̀.

Nígbà náà ni àyá yìí sọ̀kalẹ̀: “A sì ti pàṣẹ fún ènìyàn pé kí ó ṣe rere sí àwọn òbí rẹ” (Al-‘Ankabūt, 29:8), títí dé òpin àyá náà. Muslim àti àwọn onkọ̀wé àwọn ìwé Sunan, àfi Ibn Mājah, tún ròyìn ìṣẹ̀lẹ̀ yìí láti ọ̀dọ̀ Shu‘bah pẹ̀lú ọ̀nà ìtàn kan náà, ṣùgbọ́n ní ẹ̀kúnrẹ́rẹ́ sí i. “Ìyá rẹ̀ ru u pẹ̀lú ìnira” túmọ̀ sí pé ó fara dà ìṣòro àti àárẹ̀ nítorí rẹ̀ nígbà tí ó ru u: àìlera inú oyún, ìṣubú, ìwúwo, ìnira àti àwọn ohun mìíràn tí àwọn aboyún máa ń ní. “Ó sì bí i pẹ̀lú ìnira” túmọ̀ sí pé ìrọbí náà tún jẹ́ ìnira, pẹ̀lú ìrora ìrọbí àti líle rẹ̀.

“Àkókò oyún rẹ̀ àti fífi ọmú rẹ̀ jáde jẹ́ oṣù ọgbọ̀n.” ‘Alī (kí Ọlọ́run yọ̀ sí i) lo àyá yìí pọ̀ mọ́ àyá inú Sūrat Luqmān pé: “Àkókò fífi í jáde kúrò ní ọmú jẹ́ ọdún méjì” (Luqmān, 31:14), àti ọ̀rọ̀ Rẹ̀ pé: “Àwọn ìyá yóò fún àwọn ọmọ wọn ní ọmú fún ọdún méjì pípé, fún ẹni tó bá fẹ́ pé àkókò fífún ọmọ ní ọmú” (Al-Baqarah, 2:233), láti fi hàn pé àkókò tó kéré jù fún oyún jẹ́ oṣù mẹ́fà. Ìtumọ̀ yìí lágbára, ó sì tọ́. ‘Uthmān àti ẹgbẹ́ kan lára àwọn Ṣaḥābah (kí Ọlọ́run yọ̀ sí gbogbo wọn) fara mọ́ ọn.

Muḥammad ibn Isḥāq ibn Yasār sọ láti ọ̀dọ̀ Yazīd ibn ‘Abdullāh ibn Qusayṭ, láti ọ̀dọ̀ Ba‘jah ibn ‘Abdullāh al-Juhanī pé: Ọkùnrin kan lára wa fẹ́ obìnrin kan láti Juhaynah, ó sì bí ọmọ fún un nígbà tí oyún náà pé oṣù mẹ́fà. Ọkọ rẹ̀ lọ sọ̀rọ̀ náà fún ‘Uthmān. Ó sì ránṣẹ́ pe obìnrin náà. Nígbà tí ó dìde láti wọ aṣọ rẹ̀, arábìnrin rẹ̀ bẹ̀rẹ̀ sí í sunkún.

Ó béèrè pé: “Kí ló dé tí o fi ń sunkún? Mo fi Ọlọ́run búra pé kò sí ẹlòmíràn nínú àwọn ẹ̀dá Ọlọ́run tó ti bá mi lòpọ̀ àfi ọkọ yìí, nítorí náà, Ọlọ́run yóò ṣe ohun tí Ó bá fẹ́ nípa mi.” Nígbà tí a mú un wá sọ́dọ̀ ‘Uthmān, ó pàṣẹ pé kí wọ́n sọ ọ́ lókùúta. Ìròyìn náà dé ọ̀dọ̀ ‘Alī, ó sì tọ̀ ọ́ wá, ó bi í pé: “Kí ni o fẹ́ ṣe?”

Ó dáhùn pé: “Ó bí ọmọ ní kíkún oṣù mẹ́fà. Ṣé irú nǹkan bẹ́ẹ̀ ṣeé ṣe?” ‘Alī wí fún un pé: “Ṣé o kò ka Al-Qur’ān?” Ó dáhùn pé: “Mo ka.” ‘Alī wí pé: “Ṣé o kò gbọ́ ọ̀rọ̀ Ọlọ́run pé: ‘Àkókò oyún rẹ̀ àti fífi ọmú rẹ̀ jáde jẹ́ oṣù ọgbọ̀n,’ àti pé: ‘ọdún méjì pípé’?

Nítorí náà, kò sí ohun tó ṣẹ́kù ju oṣù mẹ́fà lọ.” ‘Uthmān wí pé: “Mo fi Ọlọ́run búra, mi ò kíyèsí ìtumọ̀ yìí.” Ó ní kí wọ́n mú obìnrin náà wá, ṣùgbọ́n wọ́n rí i pé wọ́n ti parí sí i. Ba‘jah sọ pé: “Mo fi Ọlọ́run búra, kò sí ẹyẹ ìwò tó dà bí ẹyẹ ìwò mìíràn, bẹ́ẹ̀ ni ẹyin kan kò dà bí ẹyin mìíràn, bí ọmọ náà ṣe dà bí bàbá rẹ̀.”

Nígbà tí bàbá rẹ̀ rí i, ó sọ pé: “Ọmọ mi ni; kò sí àní-àní rárá.” Ọlọ́run sì fi ààrùn ọgbẹ́ jíjẹ jẹ ẹ́ níyà; ọgbẹ́ náà ń jẹ ẹ́ títí ó fi kú. Ibn Abī Ḥātim ni ó ròyìn ìtàn yìí. A ti tún sọ ọ́ láti ọ̀nà mìíràn nígbà tí a ń ṣe àlàyé ọ̀rọ̀ Ọlọ́run pé: “Èmi yóò jẹ́ ẹni àkọ́kọ́ nínú àwọn olùjọ́sìn” (Al-Zukhruf, 43:81).

Ibn Abī Ḥātim sọ pé: Bàbá mi sọ fún wa, ó ní: Farwah ibn al-Mughrā’ sọ fún wa, ó ní: ‘Alī ibn Mushir sọ fún wa láti ọ̀dọ̀ Dāwūd ibn Abī Hind, láti ọ̀dọ̀ ‘Ikrimah, láti ọ̀dọ̀ Ibn ‘Abbās pé: “Tí obìnrin bá bí ọmọ lẹ́yìn oṣù mẹ́sàn-án, oṣù mọ́kànlélógún ti fífún un ní ọmú tó fún un. Tí ó bá bí i lẹ́yìn oṣù méje, oṣù mẹ́tàlélógún ti fífún un ní ọmú tó fún un. Tí ó bá bí i lẹ́yìn oṣù mẹ́fà, ọdún méjì pípé ni ó nílò, nítorí Ọlọ́run Ọláńlá wí pé: ‘Àkókò oyún rẹ̀ àti fífi ọmú rẹ̀ jáde jẹ́ oṣù ọgbọ̀n.’” “Ó títí ó fi dé agbára rẹ̀ kíkún” túmọ̀ sí pé ó lágbára, ó dàgbà, ó sì ti di ẹni tó pé.

“Ó sì pé ọmọ ogójì ọdún” túmọ̀ sí pé ọgbọ́n rẹ̀ ti pé, òye àti ìfaradà rẹ̀ sì ti pé. A tún sọ pé ènìyàn kì í sábà yí padà kúrò nínú ìwà tó wà lórí rẹ̀ nígbà tó pé ọmọ ogójì ọdún. Abū Bakr ibn ‘Ayyāsh sọ láti ọ̀dọ̀ al-A‘mash, láti ọ̀dọ̀ al-Qāsim ibn ‘Abd al-Raḥmān pé: Mo bi Masrūq pé: “Ìgbà wo ni a máa bẹ̀rẹ̀ sí í jí ènìyàn lẹ́jọ́ fún ẹ̀ṣẹ̀ rẹ̀?” Ó dáhùn pé: “Nígbà tí o bá pé ọmọ ogójì ọdún, kí o ṣọ́ra.”

Al-Ḥāfiẓ Abū Ya‘lā al-Mawṣilī sọ pé: ‘Ubaydullāh al-Qawārīrī sọ fún wa, ó ní: ‘Azrah ibn Qays al-Azdī sọ fún wa — ẹni tí ó ti pé ọgọ́rùn-ún ọdún — ó ní: Abū al-Ḥasan al-Salūlī sọ fún mi láti ọ̀dọ̀ rẹ̀, ó sì fi kún un pé Muḥammad ibn ‘Amr ibn ‘Uthmān sọ láti ọ̀dọ̀ ‘Uthmān, láti ọ̀dọ̀ Anábì (kí ìkẹ́ àti àlàáfíà Ọlọ́run máa bá a) pé: “Tí ẹrú Muslim bá pé ọmọ ogójì ọdún, Ọlọ́run yóò mú ìṣirò rẹ̀ rọrùn. Tí ó bá pé ọgọ́ta ọdún, Ọlọ́run yóò fún un ní ìpadà sí ọ̀dọ̀ Rẹ̀. Tí ó bá pé àádọ́rin ọdún, àwọn olùgbé ọ̀run yóò fẹ́ràn rẹ̀.

Tí ó bá pé ọgọ́rin ọdún, Ọlọ́run yóò mú àwọn iṣẹ́ rere rẹ̀ dúró, yóò sì pa àwọn iṣẹ́ búburú rẹ̀ rẹ́. Tí ó bá pé àádọ́rùn-ún ọdún, Ọlọ́run yóò dárí àwọn ẹ̀ṣẹ̀ rẹ̀ àtijọ́ àti èyí tó ń bọ̀ jì í, yóò sì jẹ́ kí ó bẹ̀bẹ̀ fún àwọn ará ilé rẹ̀; a ó sì kọ ọ́ sílẹ̀ ní ọ̀run gẹ́gẹ́ bí ẹrú Ọlọ́run lórí ilẹ̀ Rẹ̀.” A ti ròyìn ọ̀rọ̀ yìí láti ọ̀nà mìíràn, ó sì wà nínú Musnad Imām Aḥmad. Al-Ḥajjāj ibn ‘Abdullāh al-Ḥakamī, ọ̀kan lára àwọn aláṣẹ Umayyah ní Damasku, sọ pé: “Mo fi àwọn ẹ̀ṣẹ̀ àti àìgbọràn sílẹ̀ fún ogójì ọdún nítorí ìtìjú fún àwọn ènìyàn; lẹ́yìn náà, mo fi wọ́n sílẹ̀ nítorí ìtìjú fún Ọlọ́run Ọláńlá.”

Ọ̀rọ̀ akéwì yìí sì dára gan-an: “Ó ń ṣe ìfẹ́kúfẹ̀ẹ́ bíi ti ọ̀dọ́ títí irun funfun fi bo orí rẹ̀; nígbà tí ó bo ó, ó wí fún ìwà búburú pé: Dúró!” “Ó wí pé: ‘Olúwa mi, fi ìfẹ́ sí ọkàn mi’” túmọ̀ sí pé: fún mi ní ìmísí. “Kí n dúpẹ́ fún ìbùkún Rẹ tí O fi ṣe ìbùkún fún mi àti fún àwọn òbí mi, kí n sì ṣe iṣẹ́ rere tí O bá yọ̀ sí” — ìyẹn ni ọjọ́ iwájú. “Àti kí O ṣe rere fún mi nínú àwọn ọmọ-ọmọ mi” túmọ̀ sí àwọn ọmọ àti ìran mi.

“Dájúdájú, mo ronúpìwàdà sí Ọ, dájúdájú, mo sì wà lára àwọn Muslim.” Èyí ń kọ́ ẹni tó pé ọmọ ogójì ọdún pé kí ó tún ìrònúpìwàdà àti ìpadà sí ọ̀dọ̀ Ọlọ́run Ọláńlá ṣe, kí ó sì pinnu láti dúró lórí rẹ̀. Abū Dāwūd ròyìn nínú Sunan rẹ̀ láti ọ̀dọ̀ Ibn Mas‘ūd (kí Ọlọ́run yọ̀ sí i) pé Òjíṣẹ́ Ọlọ́run (kí ìkẹ́ àti àlàáfíà Ọlọ́run máa bá a) máa ń kọ́ wọn pé kí wọ́n sọ nínú tashahhud pé: “Allāhumma, so àwọn ọkàn wa pọ̀, tún ìbáṣepọ̀ wa ṣe, tọ́ wa sí àwọn ọ̀nà àlàáfíà, gbà wá là kúrò nínú òkùnkùn sínú ìmọ́lẹ̀, dáàbò bò wá kúrò lọ́wọ́ àwọn ìwà ìtìjú, èyí tó hàn àti èyí tó farapamọ́.

Bù kún àwọn etí wa, ojú wa, ọkàn wa, àwọn aya wa àti àwọn ọmọ wa. Gba ìrònúpìwàdà wa; dájúdájú, Ìwọ ni Ẹni tó gba ìrònúpìwàdà, Aláàánú. Ṣe wa lára àwọn tó ń dúpẹ́ fún àwọn ìbùkún Rẹ, tí wọ́n ń yin Ọ nítorí wọn, tí wọ́n sì ń gbà wọ́n; kí O sì parí wọn fún wa.”

Tafsīr al-Baghawī

Ọ̀rọ̀ Ọlọ́run Ọláńlá pé: “A sì ti pàṣẹ fún ènìyàn pé kí ó ṣe rere sí àwọn òbí rẹ” (Al-Aḥqāf, 46:15). Àwọn ará Kūfah ka a sí “iḥsānan” [ìṣe rere]. “Ìyá rẹ̀ ru u pẹ̀lú ìnira, ó sì bí i pẹ̀lú ìnira” — ó ń tọ́ka sí ìrora líle ti ìrọbí. Àwọn ará Ḥijāz àti Abū ‘Amr ka “karhan” pẹ̀lú fatḥah lórí kāf nínú àwọn ibi méjèèjì; àwọn yòókù sì ka á pẹ̀lú ḍammah.

“Àkókò oyún rẹ̀ àti fífi ọmú rẹ̀ jáde” — ìyẹn ni pípa fífún un ní ọmú tán. Ya‘qūb ka a sí “wa-faṣlihi” láìsí alif. “Ọgbọ̀n oṣù” túmọ̀ sí àkókò tó kéré jù fún oyún, tí í ṣe oṣù mẹ́fà; àkókò tó pọ̀ jù fún fífún ọmọ ní ọmú sì jẹ́ oṣù mẹ́rìnlélógún. ‘Ikrimah ròyìn láti ọ̀dọ̀ Ibn ‘Abbās (kí Ọlọ́run yọ̀ sí wọn méjèèjì) pé: “Tí obìnrin bá lóyún fún oṣù mẹ́sàn-án, yóò fún ọmọ ní ọmú fún oṣù mọ́kànlélógún; tí ó bá lóyún fún oṣù mẹ́fà, yóò fún un ní ọmú fún oṣù mẹ́rìnlélógún.”

“Ó títí ó fi dé agbára rẹ̀ kíkún” túmọ̀ sí òpin agbára rẹ̀, òpin ìgbà èwe rẹ̀ àti ìdàgbàsókè rẹ̀ pípé. Àkókò náà wà láàárín ọmọ ọdún méjìdínlógún sí ogójì ọdún. Èyí ni ìtumọ̀ ọ̀rọ̀ Ọlọ́run pé: “Ó sì pé ọmọ ogójì ọdún.” Al-Suddī àti al-Ḍaḥḥāk sọ pé àyá náà sọ̀kalẹ̀ nípa Sa‘d ibn Abī Waqqāṣ, ìtàn rẹ̀ sì ti kọjá.

Àwọn míì sọ pé ó sọ̀kalẹ̀ nípa Abū Bakr al-Ṣiddīq, bàbá rẹ̀ Abū Quḥāfah ‘Uthmān ibn ‘Amr, àti ìyá rẹ̀ Umm al-Khayr bint Ṣakhr ibn ‘Amr. ‘Alī ibn Abī Ṭālib sọ pé: “Àyá náà sọ̀kalẹ̀ nípa Abū Bakr. Àwọn òbí rẹ̀ méjèèjì gba Islam, kò sì sí ẹlòmíràn lára àwọn Muhājirūn tí àwọn òbí rẹ̀ méjèèjì gba Islam àfi òun. Ọlọ́run pàṣẹ fún un pé kí ó ṣe rere sí wọn, ó sì tẹ̀ síwájú nínú ojúṣe yẹn lẹ́yìn náà.”

Abū Bakr bá Anábì (kí ìkẹ́ àti àlàáfíà Ọlọ́run máa bá a) rìn nígbà tí ó pé ọmọ ọdún méjìdínlógún, Anábì sì jẹ́ ọmọ ọdún ogún, wọ́n sì lọ sí Ṣām fún ìṣòwò. Nígbà tí Abū Bakr pé ọmọ ogójì ọdún, tí Anábì sì gba iṣẹ́ ìránṣẹ́, Abū Bakr gba a gbọ́, ó sì bẹ̀bẹ̀ sí Olúwa rẹ̀, ó wí pé: “Olúwa mi, fi ìfẹ́ sí ọkàn mi” — fún mi ní ìmísí — “kí n dúpẹ́ fún ìbùkún Rẹ tí O fi ṣe ìbùkún fún mi àti fún àwọn òbí mi” — nípa ìtọ́sọ́nà àti ìgbàgbọ́ — “kí n sì ṣe iṣẹ́ rere tí O bá yọ̀ sí.” Ibn ‘Abbās sọ pé Ọlọ́run Ọláńlá dáhùn sí i, ó sì dá ẹrú onígbàgbọ́ mẹ́sàn-án sílẹ̀ kúrò lọ́wọ́ ìdálóró nítorí Ọlọ́run.

Ohunkóhun tí ó bá fẹ́ ṣe nínú rere, Ọlọ́run máa ń ràn án lọ́wọ́. Ó tún bẹ̀bẹ̀ pé: “Àti kí O ṣe rere fún mi nínú àwọn ọmọ-ọmọ mi.” Ọlọ́run dáhùn sí i; kò sí ọmọ kankan tí ó ní tí kò gba Islam. Nípa bẹ́ẹ̀, àwọn òbí rẹ̀ àti gbogbo àwọn ọmọ rẹ̀ di Muslim.

Abū Quḥāfah, ọmọ rẹ̀ Abū Bakr, ọmọ Abū Bakr ‘Abd al-Raḥmān ibn Abī Bakr, àti ọmọ ‘Abd al-Raḥmān, Abū ‘Atīq, gbogbo wọn pàdé Anábì. Kò sí ìṣọ̀kan irú èyí tó ṣẹlẹ̀ fún ẹnikẹ́ni lára àwọn Ṣaḥābah. “Dájúdájú, mo ronúpìwàdà sí Ọ, dájúdájú, mo sì wà lára àwọn Muslim.” Èyí dà bí ọ̀rọ̀ Ọlọ́run pé: “Kí ẹ sì ṣe rere sí àwọn òbí” (Al-Baqarah, 2:83).