رَبِّ إِنِّي لِمَا أَنْزَلْتَ إِلَيَّ مِنْ خَيْرٍ، فَقِيرٌ.
رَبِّ إِنِّي لِمَا أَنْزَلْتَ إِلَيَّ مِنْ خَيْرٍ فَقِيرٌ
نەتوانرا دەنگەکە بار بکرێت. تکایە دواتر هەوڵ بدەرەوە.
ئەمجا (موسا) مەڕەکانی بۆ ئاودان لەپاشان (موسا) چوو بۆ ژێر سێبەرێك جا ووتی ئەی پەروەردگارم بەڕاستی من ھەژارم (پێویستم ھەیە) بەھەر خێرو ڕۆزیەك بۆم بنێریت
شێوە: دەربڕینی پێویستییەکی تەواو لەبەردەم خودا (فەقیر واتە هەژار و پێویستم). دوعایەکی جوانە بۆ ڕزق، شوێنی مانەوە و یارمەتی، بەبێ داواکردنی ڕاستەوخۆ.
تەفسیری شێخ عەبدولڕەحمان سەعدی
موسا (علیه السلام) بەزەیی پێیاندا هات و میهرەبانیی بەرامبەر کرد (جا ئاوی داون)، بەبێ ئەوەی کرێیان لێ بخوازێت و هیچ مەبەستێکی نەبوو جگە لە ڕەزامەندیی خوای گەورە. کاتێک ئاوی دایە مەڕەکانیان، ئەوەش لە کاتی گەرمایەکی توند و لە ناوەڕاستی ڕۆژدا بوو؛ بەڵگەی ئەوەش ئەم قسەیەیە: (دواتر چووە سەرێبەر) بۆ ئەوەی دوای ماندووبوون لەژێر سێبەرەکەدا پشووی بدات. (جا ووتی) لەو دۆخەدا، لە پەروەردگاری خۆی ڕزقی داوا کرد: (پەروەردگارم، بەڕاستی من پێویستم بە هەر خێرێکە کە بۆم دەنێریت). واتە: بەڕاستی من پێویستم بەو خێرەم کە بۆم دێنیت و ئاسانم دەکەیت.
ئەمە داواکارییەک بوو بە دۆخی خۆی؛ داواکردن بە دۆخ، لە داواکردن بە زمان کاریگەرترە. ئەو بەردەوام لەم دۆخەدا لە پەروەردگاری خۆی دەپاڕایەوە و زاری لێ دەکرد. بەڵام ئەو دوو ژنە چوون بۆ لای باوکیان و ئەوەیان بۆ گێڕایەوە کە ڕوویدا.
تەفسیری ئیمام ئیبن کەسیر
خوای گەورە دەفەرموێت: (جا ئاوی داون). ئەبوبەکر کوڕی ئەبی شەیبە گوتی: عەبدوڵڵامان بۆ گێڕایەوە و گوتی: ئیسرائیل لە ئەبی ئیسحاقەوە، ئەویش لە عەمرۆ کوڕی مەیموونی ئەوەدییەوە، ئەویش لە عومەری کوڕی خەتتاب (ڕەزای خوای لێ بێت)ەوە بۆمانی گێڕایەوە کە: کاتێک موسا (علیه السلام) گەیشتە ئاوەکانی مەدیەن، کۆمەڵێک خەڵکی لەسەر ئاوەکە بینی کە ئاویان دەدا. عومەر گوتی: کاتێک ئەوانە ئاودانیان تەواو کرد، بەردەکەیان خستەوە سەر بیرەکە؛ بەردەکەش تەنها دە پیاو دەتوانیان هەڵیبگرن. لەو کاتەدا دوو ژنی بینی کە مەڕەکانیان لە ئاودان دەگرت.
پرسی: کارتان چییە؟ ئەوانیش چیرۆکەکەیان بۆ گێڕایەوە. موسا هاتە لای بەردەکە و هەڵیگرت، پاشان تەنها یەک جار ئاوی هەڵکێشا تا مەڕەکانیان تێر بوون. ئیسنادی ئەم ڕیوایەتە سەحیحە.
لەبارەی ئەم فەرموودەیەی خوای گەورە: (دواتر چووە سەرێبەر و گوتی: پەروەردگارم، بەڕاستی من پێویستم بە هەر خێرێکە کە بۆم دەنێریت)، ئیبن عەبباس گوتی: موسا لە میسرەوە بەرەو مەدیەن ڕۆیشت و هیچ خواردنێکی نەبوو جگە لە سەوزە و گەڵای دار؛ پێڵاوی پێی لەبەر نەبوو، تا گەیشتە مەدیەن پێڵاوی پێی کەوت. لەژێر سێبەرەکەدا دانیشت؛ لە کاتێکدا ئەو هەڵبژێردراوترین کەسی خودا لە نێو دروستکراوانی بوو، سکیشی بەهۆی برسێتییەوە بە پشتیدا نووسابوو و سەوزایی سەوزەکە لە ناو سکیدا دەبینرا، هەروەها پێویستی بە پارچەیەکی خورماش بوو.
لەبارەی وشەی (بۆ سێبەر)، ئیبن عەبباس و ئیبن مەسعود و سەدی گوتوویانە: لەژێر دارێکدا دانیشت. ئیبن جەریر گوتی: حوسەین کوڕی عەمڕۆی عەنقەزی بۆمی گێڕایەوە، گوتی: باوکم بۆمی گێڕایەوە، گوتی: ئیسرائیل بۆمی گێڕایەوە، لە ئەبی ئیسحاقەوە، لە عەمرۆ کوڕی مەیموونەوە، لە عەبدوڵڵا ـ مەبەست ئیبن مەسعودە ـ وەی گێڕایەوە کە گوتی: دوو شەو بە خێرایی سواری وشتر بووم تا بەیانی گەیشتمە مەدیەن. پرسیارم لەبارەی ئەو دارە کرد کە موسا پەنای بۆ بردبوو؛ دارێکی سەوز و تازەبوو. وشترە برسێتییەکەم بەرەو ئەو دارە ڕۆیشت؛ گەڵاکانی گرت و ماوەیەک خەریکی جوین بوو، پاشان فڕێی دایەوە.
بۆ موسا (علیه السلام) دوعام کرد، پاشان گەڕامەوە. لە ڕیوایەتێکی دیکەدا لە ئیبن مەسعودەوە هاتووە کە چووە لای ئەو دارەی کە خودا لەوێوە لەگەڵ موسادا قسەی کرد، وەک دواتر دێت؛ خودا زاناترە. سەدی گوتی: دارێکی سەمور بوو. عەتاء کوڕی سائیب گوتی: کاتێک موسا گوتی: (پەروەردگارم، بەڕاستی من پێویستم بە هەر خێرێکە کە بۆم دەنێریت)، ئەو ژنە گوێی لێ بوو.
تەفسیری بەغەوی
(جا ئاوی داون، پاشان چووە سەرێبەر)، واتە سێبەری دارێک؛ لەبەر گەرماییەکی توند چووە ژێر سێبەرەکە و دانیشت، لە کاتێکدا برسێتی بوو. (جا ووتی: پەروەردگارم، بەڕاستی من پێویستم بە هەر خێرێکە کە بۆم دەنێریت)، واتە خواردن. (پێویستم): زمانزانان گوتوویانە لامەکە لێرەدا بە مانای «بۆ» دێت؛ دەوترێت: ئەو هەژارە بۆیە، و هەژارە پێویستی پێیەتی. واتە: بەڕاستی من پێویستم بە هەر خێرێکە کە بۆم دەنێریت، مەبەستی خواردن بوو؛ پێویست و برسێتی بوو و داوای خواردنی دەکرد.
ئیبن عەبباس گوتی: داوای لقمەیەکی نانێکی لە خودای گەورە کرد تا بەهۆیەوە پشت و پەنا بگرێت. باقیر گوتی: ئەوەی گوت، لە کاتێکدا پێویستی بە پارچەیەکی خورماش بوو. سەعید کوڕی جەبیر لە ئیبن عەبباسەوە گێڕاویەتییەوە کە موسا گوتی: (پەروەردگارم، بەڕاستی من پێویستم بە هەر خێرێکە کە بۆم دەنێریت)، لە کاتێکدا ئەو گەورەترین و بەڕێزترین کەس لای خودا بوو؛ بەڵام بەڕاستی پێویستی بە پارچەیەکی خورماش بوو. مووجاهید گوتی: تەنها داوای نانیکرد.
گوتراوە: کاتێک ئەو دوو ژنە زوو پێش خەڵکەکە و مەڕەکانیان بە پستانی پڕەوە گەڕانەوە بۆ لای باوکیان، پێی گوتن: بۆچی زوو گەڕانەوەتان؟ گوتیان: پیاوێکی چاکمان بینی کە بەزەیی پێماندا هات و ئاوی بۆ مەڕەکانمان دا. ئەویش بە یەکێک لەوانی گوت: بچۆ بانگی بکە بۆ لام.
لە «سونەنی تەرمیذی»دا (ژمارە ٢٤٨٢) گێڕدراوەتەوە: «هەرکەسێک پێویستیی خۆی لەبەردەم خوای گەورە دەرببڕێت، خودا بێ‌نیازیی پێ دەبەخشێت».