Prośba o Boże dobro

Tafsir szejka Abdurrahmana as-Saʿdiego

Mojżesz, pokój z nim, ulitował się nad nimi i okazał im współczucie, więc napoił ich trzodę, nie żądając od nich zapłaty ani nie mając innego celu niż zadowolenie Boga Najwyższego. Gdy napoił ich trzodę — a było to w czasie wielkiego upału, w środku dnia, na co wskazują słowa: „Następnie skierował się ku cieniowi”, aby odpocząć w jego cieniu po trudzie — powiedział w tej sytuacji, prosząc swego Pana o zaopatrzenie: „Panie mój, jestem potrzebujący wszelkiego dobra, które ześlesz mi i uczynisz dla mnie dostępnym”.

Była to prośba wyrażona jego stanem, a prośba wyrażona stanem jest wymowniejsza niż prośba wypowiedziana słowami. W tym stanie nieustannie zwracał się do swego Pana, błagając Go i okazując Mu pokorę. Obie kobiety wróciły zaś do swego ojca i opowiedziały mu, co się wydarzyło.

Tafsir imama Ibn Kathira

Bóg Najwyższy powiedział: „I napoił ich trzodę”. Abu Bakr ibn Abi Szajba przekazał: Opowiedział nam Abdullah: powiadomił nas Isra’il, od Abu Ishaka, od Amra ibn Majmuna al-Awdi, od Umara ibn al-Chattaba, niech Bóg będzie z niego zadowolony, że kiedy Mojżesz, pokój z nim, dotarł do studni w Madjanie, zastał przy niej grupę ludzi pojących swoje trzody. Gdy skończyli, ponownie przykryli studnię kamieniem, którego podniesienie wymagało siły dziesięciu mężczyzn. Wtedy zobaczył dwie kobiety powstrzymujące swoje zwierzęta.

Zapytał: „Co się z wami dzieje?”. Opowiedziały mu swoją historię. Podszedł więc do kamienia i podniósł go, a następnie zaczerpnął tylko jeden wielki czerpak wody, którym napoił trzodę, aż ugasiła pragnienie. Łańcuch przekazu jest wiarygodny.

Słowa Boga: „Następnie skierował się ku cieniowi i powiedział: «Panie mój, jestem potrzebujący wszelkiego dobra, które ześlesz mi»”. Ibn Abbas powiedział: Mojżesz wyruszył z Egiptu do Madjanu, nie mając pożywienia poza warzywami i liśćmi drzew. Szedł boso, a zanim dotarł do Madjanu, podeszwy jego stóp odpadły. Usiadł w cieniu, będąc wybranym spośród stworzeń Boga, a jego brzuch przylegał z głodu do pleców.

Zieleń warzyw była widoczna przez jego ciało, a potrzebował choćby połówki daktyla.

O słowach: „ku cieniowi” Ibn Abbas, Ibn Masud i as-Suddi powiedzieli: Usiadł pod drzewem. Ibn Dżarir przekazał: Opowiedział mi al-Husajn ibn Amr al-Ankazi: opowiedział nam mój ojciec: opowiedział nam Isra’il, od Abu Ishaka, od Amra ibn Majmuna, od Abdullaha — chodzi o Ibn Masuda — który powiedział: Jechałem na wielbłądzie przez dwie noce, aż o świcie dotarłem do Madjanu. Zapytałem o drzewo, pod którym schronił się Mojżesz, i zobaczyłem zielone, bujnie rosnące drzewo. Mój wielbłąd, który był głodny, ruszył ku niemu, skubnął je, przeżuwał przez chwilę, po czym wypluł.

Pomodliłem się za Mojżesza, pokój z nim, a potem odszedłem. W innym przekazie od Ibn Masuda podano, że udał się do drzewa, przy którym Bóg przemówił do Mojżesza — jak zostanie to przedstawione później. Bóg wie najlepiej. As-Suddi powiedział, że było to drzewo akacjowe samur.

Ata ibn as-Sa’ib powiedział: Kiedy Mojżesz wypowiedział słowa: „Panie mój, jestem potrzebujący wszelkiego dobra, które ześlesz mi”, kobieta usłyszała go.

Tafsir al-Baghawiego

„Napoił ich trzodę, po czym skierował się ku cieniowi” — w cień drzewa. Usiadł w nim z powodu wielkiego upału, będąc głodnym.

„I powiedział: «Panie mój, jestem potrzebujący wszelkiego dobra»” — czyli pożywienia.

„Potrzebujący”. Uczeni języka arabskiego mówią, że przyimek „li” ma tu znaczenie „do”; mówi się: „jest ubogi w odniesieniu do niego” oraz „jest ubogi wobec niego”. Znaczenie słów jest więc takie: „Jestem potrzebujący i w potrzebie wszelkiego dobra, które mi ześlesz”, czyli pożywienia. Prosił o jedzenie, ponieważ był głodny.

Ibn Abbas powiedział: Prosił Boga Najwyższego o kawałek chleba, którym mógłby podtrzymać siły. Al-Bakir powiedział: Wypowiedział te słowa, choć potrzebował choćby połówki daktyla. Sa’id ibn Dżubajr przekazał od Ibn Abbasa: Mojżesz powiedział: „Panie mój, jestem potrzebujący wszelkiego dobra, które ześlesz mi”, a był on najczcigodniejszym ze stworzeń Boga; mimo to potrzebował choćby połówki daktyla. Mudżahid powiedział: Prosił jedynie o chleb.

Gdy obie kobiety wróciły do ojca, przybyły wcześniej niż pozostali ludzie, a ich trzoda była syta i miała pełne wymiona. Zapytał je: „Dlaczego tak szybko wróciłyście?”. Odpowiedziały: „Spotkałyśmy szlachetnego człowieka, który ulitował się nad nami i napoił naszą trzodę”. Wtedy powiedział jednej z nich: „Idź i zaproś go do mnie”.