رَبِّ إِنِّي لِمَا أَنْزَلْتَ إِلَيَّ مِنْ خَيْرٍ، فَقِيرٌ.
رَبِّ إِنِّي لِمَا أَنْزَلْتَ إِلَيَّ مِنْ خَيْرٍ فَقِيرٌ
ഓഡിയോ ലോഡ് ചെയ്യാനായില്ല. പിന്നീട് വീണ്ടും ശ്രമിക്കുക.
അങ്ങനെ അവര്ക്കു വേണ്ടി അദ്ദേഹം (അവരുടെ കാലികള്ക്ക്) വെള്ളം കൊടുത്തു. പിന്നീടദ്ദേഹം തണലിലേക്ക് മാറിയിരുന്നിട്ട് ഇപ്രകാരം പ്രാര്ത്ഥിച്ചു: എന്റെ രക്ഷിതാവേ, നീ എനിക്ക് ഇറക്കിത്തരുന്ന ഏതൊരു നന്മയ്ക്കും ഞാന് ആവശ്യക്കാരനാകുന്നു.
രൂപം: അല്ലാഹുവിന്റെ മുമ്പിൽ തികഞ്ഞ ആവശ്യാവസ്ഥ പ്രകടിപ്പിക്കൽ (ഫഖീർ—ദരിദ്രൻ, ആവശ്യക്കാരൻ). ഉപജീവനം, അഭയം, സഹായം എന്നിവ നേരിട്ട് ആവശ്യപ്പെടാതെ തേടുന്ന മനോഹരമായ പ്രാർഥന.
ശൈഖ് അബ്ദുർറഹ്മാൻ അസ്സഅ്ദിയുടെ തഫ്സീർ
മൂസാ (അ) അവരോട് കരുണ തോന്നുകയും അവർക്കായി ദയ കാണിക്കുകയും ചെയ്തു. അദ്ദേഹം അവർക്കു വെള്ളം കൊടുത്തു; അതിന് പ്രതിഫലം തേടിയില്ല, അല്ലാഹുവിന്റെ പ്രീതിയല്ലാതെ മറ്റൊരു ലക്ഷ്യവും അദ്ദേഹത്തിനുണ്ടായിരുന്നില്ല. അവർക്ക് വെള്ളം കൊടുത്ത ശേഷം, കഠിനമായ ചൂടുള്ള ഉച്ചസമയമായിരുന്നു അത്. (ثُمَّ تَوَلَّى إِلَى الظِّلِّ) എന്ന വാക്കിൽനിന്ന് ഇതു മനസ്സിലാക്കാം.
ക്ഷീണിച്ചശേഷം ആ തണലിൽ വിശ്രമിക്കാനായി അദ്ദേഹം മാറിയിരുന്നു. അപ്പോൾ (فَقَالَ) അദ്ദേഹം തന്റെ രക്ഷിതാവിനോട് ഉപജീവനം തേടിക്കൊണ്ട് ഇപ്രകാരം പറഞ്ഞു: (رَبِّ إِنِّي لِمَا أَنْزَلْتَ إِلَيَّ مِنْ خَيْرٍ فَقِيرٌ) അതായത്, നീ എനിക്ക് എത്തിച്ചുതരുകയും എനിക്കായി എളുപ്പമാക്കുകയും ചെയ്യുന്ന നന്മയ്ക്ക് ഞാൻ ആവശ്യക്കാരനാണ്. തന്റെ അവസ്ഥകൊണ്ടുള്ള അപേക്ഷയായിരുന്നു അത്. അവസ്ഥകൊണ്ടുള്ള അപേക്ഷ, വാക്കുകൾകൊണ്ടുള്ള അപേക്ഷയെക്കാൾ കൂടുതൽ ശക്തമാണ്.
ആ അവസ്ഥയിൽ അദ്ദേഹം തന്റെ രക്ഷിതാവിനോട് വിനയപൂർവം അപേക്ഷിച്ചുകൊണ്ടിരുന്നു. ആ രണ്ടു സ്ത്രീകളാകട്ടെ, തങ്ങളുടെ പിതാവിന്റെ അടുത്തേക്ക് മടങ്ങിച്ചെന്ന് സംഭവിച്ചതെല്ലാം അദ്ദേഹത്തെ അറിയിച്ചു.
ഇമാം ഇബ്നു കസീറിന്റെ തഫ്സീർ
അല്ലാഹു ഉന്നതനായവൻ പറയുന്നു: (فَسَقَى لَهُمَا) “അദ്ദേഹം അവർക്കായി വെള്ളം കൊടുത്തു.” അബൂബക്ർ ഇബ്നു അബീ ശൈബ പറഞ്ഞു: ഞങ്ങളോട് അബ്ദുല്ല പറഞ്ഞു; ഇസ്രാഈൽ ഞങ്ങളെ അറിയിച്ചു; അബൂ ഇസ്ഹാഖിൽനിന്ന്, അംറ് ഇബ്നു മൈമൂൻ അൽ-ഔദിയിൽനിന്ന്, അദ്ദേഹം ഉമർ ഇബ്നുൽ ഖത്താബിൽനിന്ന് (അല്ലാഹു അദ്ദേഹത്തിൽ തൃപ്തനാകട്ടെ) നിവേദനം ചെയ്തു: മൂസാ (അ) മദ്യൻ വെള്ളത്തിങ്കൽ എത്തിയപ്പോൾ, അവിടെ ഒരു കൂട്ടം ആളുകൾക്ക് വെള്ളം കൊടുക്കുന്നത് അദ്ദേഹം കണ്ടു. അവർ വെള്ളം കൊടുത്തുകഴിഞ്ഞപ്പോൾ കിണറിനുമുകളിൽ ആ കല്ല് വീണ്ടും വെച്ചു. പത്തുപേർക്കല്ലാതെ അത് ഉയർത്താൻ കഴിയുമായിരുന്നില്ല.
അപ്പോൾ, ആടുകളെ വെള്ളം കുടിക്കാൻ വിടാതെ തടഞ്ഞുനിർത്തുന്ന രണ്ടു സ്ത്രീകളെ അദ്ദേഹം കണ്ടു. അദ്ദേഹം ചോദിച്ചു: “നിങ്ങളുടെ കാര്യമെന്താണ്?” അവർ തങ്ങളുടെ കാര്യം അദ്ദേഹത്തോട് പറഞ്ഞു. അപ്പോൾ അദ്ദേഹം കല്ലിനരികിൽ ചെന്ന് അത് ഉയർത്തി. പിന്നെ ഒരൊറ്റ കോരൽ മാത്രമേ അദ്ദേഹം എടുത്തുള്ളൂ; അതുകൊണ്ടുതന്നെ അവരുടെ ആടുകൾ വെള്ളം കുടിച്ച് തൃപ്തരായി. ഇതിന്റെ നിവേദകപരമ്പര സ്വഹീഹാണ്.
അല്ലാഹുവിന്റെ വചനം: (ثُمَّ تَوَلَّى إِلَى الظِّلِّ فَقَالَ رَبِّ إِنِّي لِمَا أَنْزَلْتَ إِلَيَّ مِنْ خَيْرٍ فَقِيرٌ) “പിന്നീട് അദ്ദേഹം തണലിലേക്ക് മാറിയിരുന്നിട്ട് പറഞ്ഞു: എന്റെ രക്ഷിതാവേ, നീ എനിക്ക് ഇറക്കിത്തരുന്ന ഏതൊരു നന്മയ്ക്കും ഞാൻ ആവശ്യക്കാരനാകുന്നു.” ഇബ്നു അബ്ബാസ് പറഞ്ഞു: മൂസാ ഈജിപ്തിൽനിന്ന് മദ്യനിലേക്ക് യാത്ര ചെയ്തു. പച്ചിലകളും മരത്തിന്റെ ഇലകളും മാത്രമായിരുന്നു അദ്ദേഹത്തിന്റെ ഭക്ഷണം. അദ്ദേഹം ചെരുപ്പില്ലാതെയായിരുന്നു; മദ്യനിൽ എത്തുന്നതിനു മുമ്പുതന്നെ കാലിലെ ചെരുപ്പിന്റെ അടിഭാഗം പൊട്ടിപ്പോയി.
സൃഷ്ടികളിൽ അല്ലാഹു തിരഞ്ഞെടുത്തവനായിരുന്ന അദ്ദേഹം തണലിൽ ഇരുന്നു. വിശപ്പുകൊണ്ട് അദ്ദേഹത്തിന്റെ വയറ് മുതുകിനോട് ഒട്ടിയിരുന്നു; പച്ചിലയുടെ പച്ചനിറം അദ്ദേഹത്തിന്റെ ഉള്ളിലൂടെ കാണാമായിരുന്നു. ഒരു കാരക്കയുടെ പകുതിക്കുപോലും അദ്ദേഹം ആവശ്യക്കാരനായിരുന്നു.
(إِلَى الظِّلِّ) “തണലിലേക്ക്” എന്നതിനെക്കുറിച്ച് ഇബ്നു അബ്ബാസ്, ഇബ്നു മസ്ഊദ്, അസ്സുദ്ദി എന്നിവർ പറഞ്ഞു: അദ്ദേഹം ഒരു മരത്തിന്റെ ചുവട്ടിൽ ഇരുന്നു. ഇബ്നു ജരീർ പറഞ്ഞു: അൽ-ഹുസൈൻ ഇബ്നു അംറ് അൽ-അൻഖസി എന്നോട് പറഞ്ഞു: എന്റെ പിതാവ് ഞങ്ങളോട് പറഞ്ഞു; ഇസ്രാഈൽ ഞങ്ങളോട് പറഞ്ഞു; അബൂ ഇസ്ഹാഖിൽനിന്ന്, അംറ് ഇബ്നു മൈമൂനിൽനിന്ന്, അദ്ദേഹം അബ്ദുല്ല—അദ്ദേഹം ഇബ്നു മസ്ഊദാണ്—എന്നിവരിൽനിന്ന് നിവേദനം ചെയ്തു: “ഞാൻ ഒട്ടകപ്പുറത്ത് രണ്ടു രാത്രികൾ യാത്ര ചെയ്ത്, പ്രഭാതത്തിൽ മദ്യനിൽ എത്തി. മൂസാ അഭയം തേടിയിരുന്ന മരത്തെക്കുറിച്ച് ഞാൻ അന്വേഷിച്ചു. അപ്പോൾ ഇലകൾ നിറഞ്ഞ പച്ചമരമായിരുന്നു അത്.
എന്റെ ഒട്ടകം വിശന്നിരുന്നതിനാൽ അതിന്റെ നേരെ ചാഞ്ഞു. എന്റെ ഒട്ടകം അതിനെ പിടിച്ചുതിന്നാൻ കുറെനേരം ശ്രമിച്ചശേഷം അത് തുപ്പിക്കളഞ്ഞു. അപ്പോൾ മൂസാ (അ)ക്കുവേണ്ടി ഞാൻ അല്ലാഹുവിനോട് പ്രാർഥിച്ചു; പിന്നെ മടങ്ങി.” ഇബ്നു മസ്ഊദിൽനിന്നുള്ള മറ്റൊരു നിവേദനത്തിൽ, അല്ലാഹു മൂസായോട് സംസാരിച്ച മരത്തിന്റെ അടുത്തേക്കാണ് അദ്ദേഹം പോയതെന്ന് വന്നിട്ടുണ്ട്; അതിന്റെ വിശദാംശം പിന്നീട് വരും.
അല്ലാഹുവാണ് ഏറ്റവും അറിയുന്നവൻ. അസ്സുദ്ദി പറഞ്ഞു: അത് സമർ മരങ്ങളിൽ ഒന്നായിരുന്നു. അതാഅ് ഇബ്നു സാഇബ് പറഞ്ഞു: മൂസാ (رَبِّ إِنِّي لِمَا أَنْزَلْتَ إِلَيَّ مِنْ خَيْرٍ فَقِيرٌ) എന്നു പറഞ്ഞപ്പോൾ ആ സ്ത്രീ അത് കേട്ടു.
അൽ-ബഗവിയുടെ തഫ്സീർ
(فَسَقَى لَهُمَا ثُمَّ تَوَلَّى إِلَى الظِّلِّ) “അദ്ദേഹം അവർക്കു വെള്ളം കൊടുത്തു; പിന്നെ തണലിലേക്ക് മാറി.” ഒരു മരത്തിന്റെ തണലായിരുന്നു അത്. കഠിനമായ ചൂടും വിശപ്പും കാരണം അദ്ദേഹം അതിന്റെ തണലിൽ ഇരുന്നു.
(فَقَالَ رَبِّ إِنِّي لِمَا أَنْزَلْتَ إِلَيَّ مِنْ خَيْرٍ) “അപ്പോൾ അദ്ദേഹം പറഞ്ഞു: എന്റെ രക്ഷിതാവേ, നീ എനിക്ക് ഇറക്കിത്തരുന്ന ഏതൊരു നന്മയ്ക്കും”—അതായത്, ഭക്ഷണത്തിന്—
(فَقِيرٌ) “ഞാൻ ആവശ്യക്കാരനാകുന്നു.” ഭാഷാപണ്ഡിതർ പറയുന്നതനുസരിച്ച്, ഇവിടെ “ലാം” എന്ന അക്ഷരത്തിന് “ഇലാ” എന്ന അർഥമാണ്. “അവൻ അതിന് ആവശ്യക്കാരനാണ്” എന്നും “അവൻ അതിലേക്ക് ആവശ്യക്കാരനാണ്” എന്നും പറയാം. അതായത്: നീ എനിക്ക് ഇറക്കിത്തരുന്ന നന്മയ്ക്ക്—ഭക്ഷണത്തിന്—ഞാൻ ദരിദ്രനും ആവശ്യക്കാരനുമാണ്.
വിശപ്പുമൂലം അദ്ദേഹം ഭക്ഷണം തേടുകയായിരുന്നു. ഇബ്നു അബ്ബാസ് പറഞ്ഞു: തന്റെ ശരീരത്തെ താങ്ങിനിർത്താൻ കഴിയുന്ന ഒരു കഷണം അപ്പം അല്ലാഹുവിനോട് അദ്ദേഹം ചോദിച്ചു. അൽ-ബാഖിർ പറഞ്ഞു: “ഒരു കാരക്കയുടെ പകുതിക്കുപോലും അദ്ദേഹം ആവശ്യക്കാരനായിരിക്കെ തന്നെയാണ് അദ്ദേഹം ഈ വാക്കുകൾ പറഞ്ഞത്.” സഈദ് ഇബ്നു ജുബൈർ, ഇബ്നു അബ്ബാസിൽനിന്ന് നിവേദനം ചെയ്തു: മൂസാ (رَبِّ إِنِّي لِمَا أَنْزَلْتَ إِلَيَّ مِنْ خَيْرٍ فَقِيرٌ) എന്നു പറഞ്ഞപ്പോൾ, അല്ലാഹുവിന് ഏറ്റവും പ്രിയപ്പെട്ട സൃഷ്ടികളിൽ ഒരാളായിരുന്നിട്ടും, ഒരു കാരക്കയുടെ പകുതിക്കുപോലും അദ്ദേഹം ആവശ്യക്കാരനായിരുന്നു. മുജാഹിദ് പറഞ്ഞു: അപ്പം മാത്രമാണ് അദ്ദേഹം ചോദിച്ചത്.
ആ രണ്ടു സ്ത്രീകൾ വേഗത്തിൽ തങ്ങളുടെ പിതാവിന്റെ അടുത്തേക്ക് മടങ്ങിയെത്തിയപ്പോൾ, ആളുകൾക്ക് മുമ്പേ അവരുടെ ആടുകൾ വെള്ളം കുടിച്ച് വയറുനിറഞ്ഞിരുന്നു. അദ്ദേഹം അവരോട് ചോദിച്ചു: “നിങ്ങൾ ഇത്ര വേഗം മടങ്ങിയെത്തിയത് എന്തുകൊണ്ട്?” അവർ പറഞ്ഞു: “ഞങ്ങളോട് കരുണ കാണിച്ച് ഞങ്ങളുടെ ആടുകൾക്ക് വെള്ളം കൊടുത്ത ഒരു സദ്വൃത്തരായ മനുഷ്യനെ ഞങ്ങൾ കണ്ടു.” അപ്പോൾ അദ്ദേഹം അവരിലൊരാളോട് പറഞ്ഞു: “നീ പോയി അദ്ദേഹത്തെ എനിക്കുവേണ്ടി വിളിച്ചുകൊണ്ടുവരിക.”
സുനൻ അത്തിർമിദിയിൽ (നമ്പർ 2482) നിവേദനം ചെയ്യപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു: “ആരെങ്കിലും അല്ലാഹുവിന്റെ മുമ്പിൽ തന്റെ ആവശ്യം പ്രകടിപ്പിക്കുന്നുവോ, അല്ലാഹു അവന് ഐശ്വര്യം നൽകും.”