داوای منداڵ لە تەنیایی و پیریدا

تەفسیری شێخ عەبدولڕەحمان سەعدی

واتە: یاد بکەوە لە بەندە و نێردراوەکەمان زەکەریا، بە بەرزڕاگرتنی ناوی و بڵاوکردنەوەی خێر و خاسیەتەکانی؛ کە یەکێک لەوانە ئەم خاسیەتە گەورەیەیە، کە ئامۆژگاریی بۆ خەڵک و ڕەحمەتی خوای گەورەی تێدایە. ئەویش ئەوەیە کە «پاڕایەوە لە پەروەردگاری و گوتی: پەروەردگارم، بە تەنها مەمھێڵە»؛ واتە: «گوتی: پەروەردگارم، بەڕاستی ئێسکەکانم لاواز بوون، سەرم بە پیری سپی بووەتەوە، پەروەردگارم، منیش لە پاڕانەوە بۆ تۆ بێبەش نەبووم. بەڕاستی لە خزم و کەسوکاری دوای خۆم دەترسم، ژنەکەمیش نەزۆکە؛ کەواتە لەلای خۆتەوە وەلییەکم پێ ببەخشە، بۆ ئەوەی میراتم بگرێت و میراتی بنەماڵەی یەعقووبیش بگرێت، پەروەردگارم، وا لێی بکە ڕازی و پەسەندکراو بێت».

لەم ئایەتانەوە دەزانین کە مەبەستی لە وتەی «پەروەردگارم، بە تەنها مەمھێڵە» ئەوە بووە کە کاتی نزیکبوونەوەی ئەجەلی، ترسی ئەوەی هەبوو دوای خۆی کەسێک جێی نەگرێتەوە لە بانگکردن بۆ ڕێگای خوا و ئامۆژگاریی بەندەکانی خوا؛ لە سەردەمی خۆیدا بە تەنها بمێنێتەوە و کەسێک جێی نەگرێتەوە و یارمەتیی نەدات لەو کارەی خۆی پێی هەڵساوە. «تۆش باشترین میراتگرانی»: واتە باشترین ئەوانەی دەمێننەوە و باشترین کەسیت کە بە خێر جێم دەگریتەوە. تۆ لە من بە بەندەکانت میهرەبانتری؛ بەڵام من ئەوە دەخوازم کە دڵم پێی ئارام بگرێت، گیانم پێی هێمن بێت و پاداشتەکەی لە تەرازووی کردارەکانمدا بنووسرێت.

تەفسیری ئیمام ئیبن کەسیر

خوای گەورە باس لە بەندەکەی زەکەریا دەکات، کاتێک داوای لە خوا کرد کوڕێکی پێ ببەخشێت، تاکو دوای ئەو پێغەمبەر بێت. چیرۆکەکە بە درێژی لە سەرەتای سوورەتی مەریەم و لە سوورەتی ئالی عیمڕانیشدا باس کراوە؛ لێرەدا کورتترە. «کاتێک پاڕایەوە لە پەروەردگاری»؛ واتە بە نهێنی لە خەڵکەکەی. «پەروەردگارم، بە تەنها مەمھێڵە»؛ واتە نە منداڵم هەیە و نە میراتگرێک کە دوای من جێم بگرێتەوە لە نێو خەڵکدا. «تۆش باشترین میراتگرانی»؛ ئەمە پاڕانەوە و ستایشێکە کە لەگەڵ داواکە گونجاوە.

تەفسیری بەغەوی

وتەی خوای باڵادەست: «و زەکەریاش، کاتێک پاڕایەوە لە پەروەردگاری»؛ واتە داوای لە پەروەردگار کرد. «پەروەردگارم، بە تەنها مەمھێڵە»؛ واتە بە تەنها و بێ منداڵم مەهێڵە و میراتگرێکم پێ ببەخشە. «تۆش باشترین میراتگرانی»؛ ئەمە ستایشکردنی خوایە بەوەی ئەو دوای لەناوچوونی خەڵک دەمێنێتەوە و باشترین ئەو کەسەیە کە بە زیندوویی دەمێنێتەوە.