Ducada Nabi Zakariya ee dhaxal-sugaha
رَبِّ لَا تَذَرْنِي، فَرْدًا، وَأَنْتَ خَيْرُ الْوَارِثِينَ.
رَبِّ لَا تَذَرْنِي فَرْدًا وَأَنْتَ خَيْرُ الْوَارِثِينَ
Lama soo dejin karin maqalka. Mar kale isku day goor dambe.
89. (Xus) Zakariya, markuu u dhawaaqay Rabbigi (isagoo leh):” Rabbiyow! Ha igu dhaafin keli ahaan, Adigaana u Kheyr roon cid wax dhaxasha (u hadha)”.
Qaabku waa hadal reebis ah: «Ha igu dhaafin» (لَا تَذَرْنِي), waxaana ku lammaan ammaan loo jeedinayo Abuuraha. Waa duco lagu baryayo in ilmo la siiyo marka qofku keligiis yahay oo uu da’ weynaaday.
Tafsiirka Sheekh Cabdiraxmaan As-Sacdi
Taas macnaheedu waa: Xus addoonkeenna iyo rasuulkeenna Zakariya, adigoo xuskiisa wanaajinaya, faankiisa iyo fadliga uu lahaa faafinaya. Waxaana fadligaas ka mid ah fadligan weyn oo xambaarsan waano uu dadka u jeedinayey iyo naxariistii Alle u naxariistay. Wuxuu Rabbigiis u dhawaaqay: «Rabbiyow, ha igu dhaafin keli»; taas oo ah, wuxuu yidhi: «Rabbiyow, laftaydu way tabar-darnaatay, madaxayguna cirro ayuu la ololay, Rabbiyow, baryada aan kuu jeediyana weligay kuma aan hungoobin.
Aniguna waxaan ka baqayaa qaraabadayda iga dambaynaysa, xaaskayguna waa madhalays; ee xaggaaga iiga hibee awliyo, i dhaxla aniga oo dhaxla reer Yacquub, Rabbiyow, kana yeel mid raalli laga yahay» (Maryam 19:4–6). Aayadahan waxaan ka fahmaynaa in hadalkiisa: «Rabbiyow, ha igu dhaafin keli» uu ula jeeday in markii cimrigiisu dhammaanayay uu ka baqay inaanu jirin cid isaga dabadiis booskiisa ka buuxisa dacwada Alle iyo waanada addoomaha Alle, iyo inuu xilligiisa keli ku ahaado oo aanu ka dambayn qof garab istaaga oo ka caawiya hawshii uu hayey.
«Adiguna waxaad tahay kan ugu khayr badan kuwa wax dhaxla» macnaheedu waa: Adigu waxaad tahay kan ugu wanaagsan ee hadha, iyo kan ugu wanaagsan ee iga dambeeya khayr ahaan. Adigu addoomahaaga ayaad iiga naxariis badan tahay, hase yeeshee waxaan doonayaa wax qalbigayga dejinaya, naftaydana xasillinaya, ajarkiisuna miisaankayga ku dhacayo.
Tafsiirka Imaam Ibnu Kathiir
Alle, kor ahaaye, wuxuu ka warramayaa addoonkiisii Zakariya, markii uu Alle ka baryay inuu siiyo wiil nabi noqda isaga dabadii. Qisada si faahfaahsan ayaa horay loogu sheegay bilowga Suuradda Maryam iyo sidoo kale Suuradda Aali Cimraan; halkan se way ka soo gaaban tahay. «Markii uu Rabbigiis u dhawaaqay» waxay ka dhigan tahay: si qarsoodi ah ayuu dadkiisa uga baryay. «Rabbiyow, ha igu dhaafin keli» waa: inaanan ilmo iyo dhaxal-suge yeelan oo iga dambeeya dadka dhexdiisa.
«Adiguna waxaad tahay kan ugu khayr badan kuwa wax dhaxla» waa duco iyo ammaan ku habboon waxa uu baryayey.
Tafsiirka Al-Baqawi
Hadalka Eebbe, Weynaha ah: «Zakariya markuu Rabbigiis u dhawaaqay» waxaa loola jeedaa: wuxuu baryay Rabbigiis. «Rabbiyow, ha igu dhaafin keli» waxaa loola jeedaa: keligay oo aan ilmo lahayn, ee i sii dhaxal-suge. «Adiguna waxaad tahay kan ugu khayr badan kuwa wax dhaxla» waa ammaan Alle loogu jeedinayo inuu yahay kan hadha marka makhluuqu dhammaadaan, isla markaana yahay kan ugu fadliga badan kuwa nool ee hadha.
Saxiix al-Bukhaari (№ 3371) waxaa lagu weriyey fadliga nebiyada suubban, kuwaas oo Alle baryi jiray iyagoo rajo iyo cabsi leh.