زەكەرىيانىڭ پەرزەنت تىلەپ قىلغان دۇئاسى

شەيخ ئابدۇرراھمان سەئدىنىڭ تەفسىرى

يەنى، بەندىمىز ۋە ئەلچىمىز زەكەرىيانى ئەسلە؛ ئۇنى مەدھىيە بىلەن تىلغا ئېلىپ، ياخشى پەزىلەتلىرىنى ۋە ئارتۇقچىلىقلىرىنى بايان قىلغىن. بۇ پەزىلەتلەرنىڭ جۈملىسىدىن، ئۇنىڭ كىشىلەرگە نەسىھەت قىلىشىنى، ئاللاھنىڭ ئۇنىڭغا رەھىم قىلىشىنى ئۆز ئىچىگە ئالغان بۇ ئۇلۇغ پەزىلەت بار. ئۇ: «پەرۋەردىگارىغا: ئى پەرۋەردىگارىم! مېنى يالغۇز قويمىغىن» دەپ نىدا قىلدى.

يەنى: «ئۇ: ‹پەرۋەردىگارىم! سۆڭىكىم بوشاپ كەتتى، بېشىم چېچى ئاقىرىپ يالقۇنجىدى، ئى پەرۋەردىگارىم! ساڭا دۇئا قىلىپ ھەرگىز مەھرۇم قالمىدىم. مەن ئۆلگەندىن كېيىن قالىدىغان تۇغقانلىرىمدىن ئەندىشە قىلىمەن، ئايالىممۇ تۇغماس. شۇڭا ماڭا ئۆز دەرگاھىڭدىن بىر ۋارىس ئاتا قىلغىن؛ ئۇ ماڭا ۋە يەئقۇب ئەۋلادىغا ۋارىسلىق قىلسۇن، پەرۋەردىگارىم، ئۇنى مەمنۇن قىلىنغان كىشى قىلغىن›» دېدى.

بۇ ئايەتلەردىن «پەرۋەردىگارىم! مېنى يالغۇز قويمىغىن» دېگەن سۆزدىن، ئەجىلى يېقىنلاشقاندا زەكەرىيانىڭ ئۆزىدىن كېيىن ئاللاھقا دەۋەت قىلىش ۋە ئاللاھنىڭ بەندىلىرىگە نەسىھەت قىلىش مەسئۇلىيىتىنى ئۈستىگە ئالىدىغان ھېچكىم قالماسلىقىدىن، ئۆز دەۋرىدە يالغۇز قېلىپ، قىلغان ئىشلىرىدا ئۇنىڭغا ياردەم بېرىپ، داۋاملاشتۇرىدىغان بىرەرسى بولماسلىقىدىن ئەندىشە قىلغانلىقىنى بىلىمىز. «سەن ۋارىسچىلارنىڭ ئەڭ ياخشىسىسەن» دېگەنلىك، سەن ئەڭ باقىي قالغۇچىسەن، ماڭا ياخشىلىق بىلەن ۋارىس بولغۇچىلارنىڭ ئەڭ ياخشىسىسەن، سەن بەندىلىرىڭگە مەندىنمۇ بەك مېھرىبانسەن.

لېكىن مەن كۆڭلۈم خاتىرجەم بولۇپ، قەلبىم ئارام تېپىپ، ئەجىر-ساۋابى ئەمەل تارازامدا بولىدىغان نەرسىنى تىلەيمەن.

ئىمام ئىبنى كەسىرنىڭ تەفسىرى

ئاللاھ ئۆزىنىڭ بەندىسى زەكەرىيا ھەققىدە، ئۇنىڭ ئاللاھتىن ئۆزىدىن كېيىن پەيغەمبەر بولىدىغان بىر پەرزەنت ئاتا قىلىشىنى تىلىگەنلىكىنى بايان قىلىدۇ. بۇ قىسسە ئىلگىرى «مەريەم» سۈرىسىنىڭ بېشىدا ۋە «ئال ئىمران» سۈرىسىدىمۇ تەپسىلىي بايان قىلىنغان؛ بۇ يەردە ئۇلارغا قارىغاندا قىسقىچە بايان قىلىنغان. «ئۇ پەرۋەردىگارىغا نىدا قىلغاندا» دېگەنلىك، قەۋمىدىن يوشۇرۇن ھالدا دۇئا قىلغاندا دېمەكتۇر. «پەرۋەردىگارىم!

مېنى يالغۇز قويمىغىن» دېگەنلىك، مېنىڭ پەرزەنتىم ۋە مەندىن كېيىن كىشىلەر ئارىسىدا ئورنۇمنى باسىدىغان ۋارىس بولمىسۇن دېمەكتۇر. «سەن ۋارىسچىلارنىڭ ئەڭ ياخشىسىسەن» دېگەن سۆز دۇئا بىلەن مەدھىيەنى، تىلەنگەن نەرسىگە مۇناسىپ ھالدا بىرلەشتۈرگەن.

بەغاۋىنىڭ تەفسىرى

ئاللاھ تائالانىڭ: «زەكەرىيانىمۇ ئەسلە؛ ئۇ پەرۋەردىگارىغا نىدا قىلدى» دېگەن سۆزى، ئۇ پەرۋەردىگارىغا دۇئا قىلدى، دېگەن مەنىدە. «پەرۋەردىگارىم! مېنى يالغۇز قويمىغىن» دېگەنلىك، پەرزەنتسىز يالغۇز قويمىغىن، ماڭا بىر ۋارىس ئاتا قىلغىن، دېمەكتۇر. «سەن ۋارىسچىلارنىڭ ئەڭ ياخشىسىسەن» دېگەنلىك، مەخلۇقاتلار ھالاك بولغاندىن كېيىن باقىي قالغۇچى سەن ئىكەنلىكىڭگە، ھايات قالغانلارنىڭ ئەڭ ئەۋزىلى سەن ئىكەنلىكىڭگە مەدھىيە ئېيتىشتۇر.