رَبِّ لَا تَذَرْنِي، فَرْدًا، وَأَنْتَ خَيْرُ الْوَارِثِينَ.
رَبِّ لَا تَذَرْنِي فَرْدًا وَأَنْتَ خَيْرُ الْوَارِثِينَ
A kò lè ṣàgbéjáde ohùn náà. Gbìyànjú lẹ́yìn náà.
(Ẹ rántí Ànábì) Zakariyyā nígbà tí ó pe Olúwa rẹ̀ pé: “Olúwa mi, má fi mí sílẹ̀ ní èmi nìkan (tí kò níí bímọ). Ìwọ sì lóore jùlọ nínú àwọn olùjogún.”1
Ọ̀nà ọ̀rọ̀ ìkọ̀lé ni “lā tadharnī” (لَا تَذَرْنِي — má ṣe fi mí sílẹ̀), pẹ̀lú ìyìn fún Ẹlẹ́dàá. Ẹ̀bẹ̀ fún fífúnni ní ọmọ nígbà ìdánìkanwà àti ọjọ́ ogbó.
Tafsīr ti Shaykh ʿAbdurraḥmān as-Saʿdī
Ìyẹn ni pé: Rántí ìránṣẹ́ àti ońṣẹ́ Wa, Zakariyya, kí o sì gbé ọ̀rọ̀ rẹ̀ ga nípa títan ìrántí rẹ̀ àti àwọn ìwà rere àti ọlá rẹ̀ ká. Lára wọn ni ìwà rere ńlá yìí wà, èyí tí ó ní ìmọ̀ràn rere fún àwọn ènìyàn àti àánú Ọlọ́run sí i nínú. Ó sì pe Olúwa rẹ̀ pé: “Olúwa mi, má ṣe fi mí sílẹ̀ ní ìkan ṣoṣo” (رَبِّ لَا تَذَرْنِي فَرْدًا), ìyẹn ni pé, ó sọ pé: “Olúwa mi, egungun mi ti di aláìlera, orí mi sì ti funfun pátápátá, síbẹ̀ n kò tíì jẹ́ ẹni tí àdúrà rẹ̀, Olúwa mi, kùnà. Mo sì bẹ̀rù àwọn mọ̀lẹ́bí mi lẹ́yìn mi, aya mi sì yàgàn.
Nítorí náà, fún mi ní ajogún kan láti ọ̀dọ̀ Rẹ, tí yóò jogún mi, tí yóò sì jogún lára ìdílé Ya‘qub, kí O sì mú un jẹ́ ẹni tí inú Rẹ dùn sí, Olúwa mi” (Maryam 19:4–6). Láti inú àwọn ayah wọ̀nyí, a mọ̀ pé nígbà tí ọjọ́ ikú rẹ̀ ń sún mọ́lé, ó bẹ̀rù pé kò ní sí ẹni tó máa gba ipò rẹ̀ lẹ́yìn rẹ̀ nínú pípe àwọn ènìyàn sí ọ̀dọ̀ Ọlọ́run àti fífi ìmọ̀ràn rere fún àwọn ìránṣẹ́ Ọlọ́run. Ó tún bẹ̀rù pé yóò dá wà ní àkókò rẹ̀, láìsí ẹni tó máa tẹ̀ lé e, tó sì máa ràn án lọ́wọ́ nínú iṣẹ́ tó ń ṣe.
“Ìwọ sì ni ẹni tó dára jù lọ nínú àwọn ajogún” (وَأَنْتَ خَيْرُ الْوَارِثِينَ), ìyẹn ni pé, Ìwọ ni ẹni tó máa wà títí láé jù lọ, àti ẹni tó dára jù lọ láti fi ohun rere sílẹ̀ lẹ́yìn mi. Ìwọ ní àánú sí àwọn ìránṣẹ́ Rẹ ju èmi lọ, ṣùgbọ́n mo fẹ́ ohun tí yóò mú ọkàn mi balẹ̀, tí yóò sì mú inú mi dùn, tí èrè rẹ̀ yóò sì wà nínú ìwọ̀n iṣẹ́ rere mi.
Tafsīr ti Imam Ibn Kathīr
Ọlọ́run Olódùmarè ń sọ nípa ìránṣẹ́ Rẹ̀ Zakariyya, nígbà tó béèrè pé kí Ọlọ́run fún un ní ọmọkùnrin kan, tó máa di wòlíì lẹ́yìn rẹ̀. A ti sọ ìtàn náà ní kíkún tẹ́lẹ̀ ní ìbẹ̀rẹ̀ Sūrat Maryam àti nínú Sūrat Āli ‘Imrān pẹ̀lú; níbí a ti sọ ọ́ ní ṣókí ju ibẹ̀ lọ. “Nígbà tó pe Olúwa rẹ̀” (إِذْ نَادَى رَبَّهُ), ìyẹn ni pé, ó pe E ní ìkọ̀kọ̀, láì jẹ́ kí àwọn ènìyàn rẹ̀ mọ̀. “Olúwa mi, má ṣe fi mí sílẹ̀ ní ìkan ṣoṣo” (رَبِّ لَا تَذَرْنِي فَرْدًا), ìyẹn ni pé, kí n má ṣe wà láìní ọmọ tàbí ajogún tó máa gba ipò mi láàárín àwọn ènìyàn lẹ́yìn mi.
“Ìwọ sì ni ẹni tó dára jù lọ nínú àwọn ajogún” (وَأَنْتَ خَيْرُ الْوَارِثِينَ): èyí jẹ́ ẹ̀bẹ̀ àti ìyìn tó bá ohun tí ó ń béèrè mu.
Tafsīr al-Baghawī
Ọ̀rọ̀ Ọlọ́run Olódùmarè: “Àti Zakariyya nígbà tó pe Olúwa rẹ̀” (وَزَكَرِيَّا إِذْ نَادَى رَبَّهُ), ìyẹn ni pé, ó bẹ̀bẹ̀ sí Olúwa rẹ̀. “Olúwa mi, má ṣe fi mí sílẹ̀ ní ìkan ṣoṣo” (رَبِّ لَا تَذَرْنِي فَرْدًا), ìyẹn ni pé, ní òun nìkan, láìní ọmọ; fún mi ní ajogún. “Ìwọ sì ni ẹni tó dára jù lọ nínú àwọn ajogún” (وَأَنْتَ خَيْرُ الْوَارِثِينَ): ìyìn ni fún Ọlọ́run pé Oun ni ẹni tó máa wà lẹ́yìn tí gbogbo ẹ̀dá bá ti parun, àti pé Oun ni ẹni tó dára jù lọ nínú àwọn tí ń bẹ láàyè.
Nínú “Ṣaḥīḥ al-Bukhārī” (No. 3371), a ròyìn nípa ọlá àwọn wòlíì olódodo, tí wọ́n ń bẹ Ọlọ́run pẹ̀lú ìrètí àti ìbẹ̀rù.