رَبِّ لَا تَذَرْنِي، فَرْدًا، وَأَنْتَ خَيْرُ الْوَارِثِينَ.
رَبِّ لَا تَذَرْنِي فَرْدًا وَأَنْتَ خَيْرُ الْوَارِثِينَ
ශ්රව්යය පූරණය කළ නොහැකි විය. පසුව උත්සාහ කරන්න.
තවද සකරිය්යා ගැනද මෙනෙහි කර බලනු. මාගේ පරමාධිපතියාණෙනි! ඔබ මා තනි ව අත හැර නොදමනු. තවද ඔබ උරුමක්කරුවන්ගෙන් ශ්‍රේෂ්ඨයා යැයි ඔහු ඔහුගේ පරමාධිපතිව ඇමතුවේය.
මෙහි “ලා තධර්නී” (لَا تَذَرْنِي) යන තහනම් කිරීමේ වාක්‍ය රටාව—“මා අත් නොහරිනු මැනවි”—අන්තර්ගත වන අතර, මැවුම්කරුට ප්‍රශංසා කිරීමද ඇතුළත් වේ. තනිකම හා මහලු වයස පවතින අවස්ථාවක දරුවෙකු ලබා දෙන ලෙස කරන ප්‍රාර්ථනාවකි.
ෂේක් අබ්දුර්රහ්මාන් අස්-සාඉදීගේ තෆ්සීර්
අපගේ සේවකයා හා දූතයා වූ සකරිය්යා ගැන සඳහන් කර, ඔහුගේ ගුණ හා ශ්‍රේෂ්ඨත්වයන් ප්‍රචාරය කරමින් ඔහුගේ මහිමය උසස් කරනු. ඒවා අතර, මැවීම්වලට ඔහු දැක්වූ අවවාදයත්, ඔහුට අල්ලාහ් දැක්වූ කරුණාවත් ඇතුළත් වන මෙම මහත් ගුණයද වේ. ඔහු “මාගේ පරමාධිපතියාණෙනි! මා තනිව අත් නොහරිනු මැනවි” යැයි තම පරමාධිපතියාණන් අමතා ප්‍රාර්ථනා කළේය.
එනම්, “මාගේ පරමාධිපතියාණෙනි! සැබැවින්ම මාගේ ඇටකටු දුර්වල වී ඇත. මාගේ හිස පැසුණු කෙස්වලින් පිරී ඇත. මාගේ පරමාධිපතියාණෙනි! ඔබට කළ ප්‍රාර්ථනාවෙන් මම කිසිදා අසාර්ථක නොවීමි. මාගෙන් පසු සිටින ඥාතීන් [දහම හා දූත මෙහෙවර සම්බන්ධයෙන්] ගැන මම බිය වෙමි.
මාගේ බිරිඳද වඳය. එබැවින් ඔබ වෙතින් මට උරුමක්කාරයෙකු පිරිනමනු මැනවි. ඔහු මාගෙන්ද, යාඥූබ්ගේ පවුලෙන්ද උරුම කරගන්නා කෙනෙකු වේවා. මාගේ පරමාධිපතියාණෙනි! ඔහු ඔබ ප්‍රිය කරන කෙනෙකු බවට පත් කරනු මැනවි” යනුවෙන් ඔහු පැවසීය. මෙම ආයත් තුළින් අපට පැහැදිලි වන්නේ “මාගේ පරමාධිපතියාණෙනි!
මා තනිව අත් නොහරිනු මැනවි” යන ඔහුගේ ප්‍රකාශයෙන් අදහස් කළේ, ඔහුගේ මරණය ළං වූ විට, අල්ලාහ් වෙත කැඳවීමෙහි හා අල්ලාහ්ගේ සේවකයන්ට උපදෙස් දීමෙහි ඔහුගේ ස්ථානය ගන්නා කිසිවෙකු තමන්ගෙන් පසු නොසිටිනු ඇතැයි ඔහු බිය වූ බවයි. තම කාර්යයට සහාය වී ඔහු වෙනුවෙන් එය ඉටු කරන කෙනෙකු නොමැතිව, තම කාලයේ ඔහු තනිව සිටිනු ඇතැයිද ඔහු බිය විය. “තවද ඔබ උරුමක්කරුවන්ගෙන් ශ්‍රේෂ්ඨයාය” යනු, ඔබ සදා පවතින ශ්‍රේෂ්ඨයාය; මගෙන් පසු යහපත සමඟ ඉතිරි වන ශ්‍රේෂ්ඨයාය යන්නයි. ඔබ ඔබගේ සේවකයන්ට මට වඩාත් කරුණාවන්තය.
එහෙත් මාගේ සිත සැනසෙන, මාගේ අභ්‍යන්තරය සන්සුන් වන, මාගේ තරාදියෙහි කුසල් ලෙස එක් වන දෙයක් මම අපේක්ෂා කරමි.
ඉමාම් ඉබ්න් කසීර්ගේ තෆ්සීර්
තම සේවකයා වූ සකරිය්යා ගැන අල්ලාහ් මෙහි දන්වයි. ඔහු තමන්ගෙන් පසු නබිවරයෙකු වන දරුවෙකු තමන්ට පිරිනමන ලෙස අල්ලාහ්ගෙන් ඉල්ලා සිටියේය. මෙම කතාව මීට පෙර “මර්යම්” සූරාවේ ආරම්භයේදීත්, “ආලු ඉම්රාන්” සූරාවේදීත් විස්තරාත්මකව සඳහන් කර ඇත. මෙහිදී එම විස්තරය ඒ දෙකට වඩා කෙටිය.
“ඔහු තම පරමාධිපතියාණන් අමතා ප්‍රාර්ථනා කළ අවස්ථාවේ” යනු, තම ජනතාවගෙන් රහසිගතව ඔහු ප්‍රාර්ථනා කළ බවයි. “මාගේ පරමාධිපතියාණෙනි! මා තනිව අත් නොහරිනු මැනවි” යනු, මට දරුවෙකු නැත; මාගෙන් පසු ජනතාව අතර මගේ කාර්යය ඉටු කරන උරුමක්කාරයෙකුද නැත යන්නයි. “තවද ඔබ උරුමක්කරුවන්ගෙන් ශ්‍රේෂ්ඨයාය” යනු, මෙම ඉල්ලීමට ගැළපෙන ප්‍රාර්ථනාවක් හා අල්ලාහ්ට කරන ප්‍රශංසාවකි.
අල්-බගවීගේ තෆ්සීර්
උත්තරීතර අල්ලාහ්ගේ “සකරිය්යාද, ඔහු තම පරමාධිපතියාණන් අමතා ප්‍රාර්ථනා කළ අවස්ථාවේ” යන ප්‍රකාශයෙහි, ඔහු තම පරමාධිපතියාණන්ගෙන් ඉල්ලා සිටියේය. “මාගේ පරමාධිපතියාණෙනි! මා තනිව අත් නොහරිනු මැනවි” යනු, දරුවෙකු නොමැතිව තනිව සිටින මා අත් නොහරිනු මැනවි; මට උරුමක්කාරයෙකු පිරිනමනු මැනවි යන්නයි. “තවද ඔබ උරුමක්කරුවන්ගෙන් ශ්‍රේෂ්ඨයාය” යනු, මැවීම් විනාශ වූ පසු ඉතිරිව පවතින්නේ අල්ලාහ් බවත්, ජීවතුන් අතර ඉතිරිව සිටින සියල්ලන්ට වඩා ඔහු ශ්‍රේෂ්ඨ බවත් ප්‍රකාශ කරන ප්‍රශංසාවකි.
සහීහ් අල්-බුහාරි (අංක 3371) හි, දැහැමි නබිවරුන් බලාපොරොත්තුවෙන් හා බියෙන් අල්ලාහ්ගෙන් ප්‍රාර්ථනා කළ බව සඳහන් වේ.