Ýalňyz goýmazlygy dilemek
رَبِّ لَا تَذَرْنِي، فَرْدًا، وَأَنْتَ خَيْرُ الْوَارِثِينَ.
رَبِّ لَا تَذَرْنِي فَرْدًا وَأَنْتَ خَيْرُ الْوَارِثِينَ
Audio ýazgyny ýükläp bolmady. Soňrak gaýtadan synanyşyň.
Rebbim! Meni ýeke goýma, Sen mirasdüşerleriň iň ýagşysysyň.
Görnüşi: «Lā teẕernī» (لَا تَذَرْنِي) — «meni goýma» diýen gadaganlyk görnüşindäki söz düzümi we Ýaradany wasp etmek. Bu, ýalňyzlykda we garranlykda perzent berilmegini dileýän dogadyr.
Şeýh Abdurrahman as-Sagadiniň tefsiri
Ýagny, bendämiz we ilçimiz Zakariýany ýatla, onuň adyny belent tutup, öwgä mynasyp häsiýetlerini we fazyletlerini ýaýrat. Olaryň arasynda şu beýik fazylet hem bardyr: ol adamlara ýagşy nesihat edipdi, Allah bolsa oňa rehim edipdi. Ol: «Rebbine ýüzlenip: “Rebbim! Meni ýeke goýma” diýip doga etdi».
Ýagny, ol şeýle diýdi: «Rebbim! Süňklerim gowşady, kellämi çal basdy. Rebbim, saňa eden dogalarymda men hiç wagt betbagt bolmadym. Men özümden soň garyndaşlarymyň [dini wezipäni berjaý edip bilmezliginden] gorkýaryn, aýalym bolsa önelgesizdir.
Şonuň üçin maňa Öz huzuryňdan bir mirasdüşer bagyşla. Ol maňa-da, Ýakubyň maşgalasyna-da mirasdüşer bolsun. Rebbim, ony Öz razy boljak bendeleriňden et» (Maryam, 19:4–6). Bu aýatlardan «Rebbim, meni ýeke goýma» diýen sözüniň manysyny bilýäris: ajalynyň golaýlandygyny görüp, özünden soň Allahyň ýoluna çagyrmakda we Allahyň bendelerine nesihat etmekde onuň ornuny tutjak hiç kimiň bolmazlygyndan, öz döwründe ýeke galmakdan we eden işlerinde özüne ýardam edip, ornuny doldurjak mirasdüşeriň galmazlygyndan gorkdy.
«Sen mirasdüşerleriň iň ýagşysysyň» diýmek, ýagny, iň baky galýan Sensin we meniň yzymdan galanlaryň arasynda iň ýagşysy Sensin. Sen bendeleriňe menden has rehimdarsyň. Ýöne men kalbym rahatlanar, göwnüm ynjalar we sogaby amallarymyň terezisinde ýazylar ýaly bir zady isleýärin.
Imam Ibn Kesiriň tefsiri
Beýik Allah bendesi Zakariýa hakda habar berýär: ol özünden soň pygamber boljak bir perzendiň özüne bagyşlanmagyny Allahdan diledi. Bu waka öň «Maryam» süresiniň başynda we «Äli Imran» süresinde giňişleýin beýan edildi; bu ýerde bolsa has gysgaça aýdylýar. «Ol Rebbine ýüzlenip» diýmek, ýagny öz kowmundan gizlin doga etdi. «Rebbim, meni ýeke goýma» diýmek: «Meniň perzendim we adamlaryň arasynda yzymdan ornuny tutjak mirasdüşerim ýok» diýmekdir.
«Sen mirasdüşerleriň iň ýagşysysyň» diýen söz bolsa, dilege laýyk gelýän doga we öwgi bolup durýar.
Bagawiniň tefsiri
Beýik we Gudratly Allahyň: «Zakariýany hem ýatla: ol Rebbine ýüzlenip...» diýen sözi: Rebbine doga etdi. «Rebbim, meni ýeke goýma» diýmek, perzentsiz ýeke galandygyny aýdyp, özüne mirasdüşer bagyşlamagyny dilemekdir. «Sen mirasdüşerleriň iň ýagşysysyň» diýen söz Allahyň mahluklary heläk bolandan soň baky galýandygyny we diri galanlaryň iň ýagşysydygyny wasp etmekdir.
«Sahyh al-Buharyda» (№ 3371) takwa pygamberleriň umyt we gorky bilen Allaha ýüzlenip doga etmekleriniň fazyleti barada habar berilýär.