د زکریا د اولاد دعا

د شیخ عبدالرحمن السعدي تفسیر

یعنې: زموږ بنده او رسول زکریا یاد کړه، د هغه په یادولو سره د هغه ستاینه وکړه او د هغه ښېګڼې او فضیلتونه څرګند کړه. له هغو څخه دا ستر فضیلت هم دی، چې په ځان کې د خلکو لپاره خیرغوښتنه او پر هغه د الله رحمت رانغاړي. هغه خپل رب ته غږ وکړ: «زما ربه! ما یوازې مه پرېږده».

یعنې ویې ویل: «زما ربه! زما هډوکي کمزوري شوي، سر مې په سپینوالي کې لمبه شوی، او زما ربه، زه ستا په دعا کولو کې هېڅکله بې‌برخې شوی نه یم. او زه له خپل وروسته د خپلو خپلوانو په اړه وېره لرم، او زما مېرمن شنډه ده؛ نو له خپل لوري ماته یو وارث راکړ، چې زما وارث شي او د یعقوب د کورنۍ وارث هم شي، او زما ربه، هغه خوښ او د رضا وړ وګرځوه.» له دغو آیتونو پوهېږو چې د هغه وینا «زما ربه!

ما یوازې مه پرېږده» د دې له امله وه چې د ژوند پای یې رانږدې شوی و. هغه وېرېده چې تر ده وروسته به څوک نه وي چې د الله لوري ته د بلنې او د الله د بندګانو د خیرغوښتنې په برخه کې د ده ځای ونیسي، او په خپل وخت کې به یوازې پاتې شي، داسې څوک به نه وي چې د ده ملاتړ او مرسته وکړي په هغه څه کې چې ده پر غاړه اخیستي وو. «او ته تر ټولو غوره وارث یې»؛ یعنې ته تر ټولو غوره پاتې کېدونکی یې، او تر ټولو غوره یې چې زما له تلو وروسته په خیر سره زما ځای نیسي. ته پر خپلو بندګانو تر ما ډېر مهربان یې، خو زه داسې څه غواړم چې زړه مې پرې ډاډه شي، نفس مې پرې ارام ومومي او ثواب یې زما د نېکیو په تلې کې واچول شي.

د امام ابن کثیر تفسیر

الله تعالی د خپل بنده زکریا په اړه خبر ورکوي، کله چې یې له الله څخه وغوښتل چې یو زوی ورکړي، څو تر ده وروسته پېغمبر شي. د دې کیسه د مریم سورت په پیل او همدارنګه د آل عمران په سورت کې په تفصیل تېره شوې ده؛ دلته تر هغو لنډه ده. «کله چې یې خپل رب ته غږ وکړ»؛ یعنې له خپل قوم څخه په پټه یې دعا وکړه: «زما ربه! ما یوازې مه پرېږده»؛ یعنې نه زوی لرم او نه داسې وارث چې تر ما وروسته د خلکو ترمنځ زما ځای ونیسي. «او ته تر ټولو غوره وارث یې»؛ دا دعا او ستاینه ده، چې له غوښتنې سره مناسبه ده.

د البغوي تفسیر

د الله تعالی وینا: «او زکریا، کله چې یې خپل رب ته غږ وکړ»؛ یعنې خپل رب ته یې دعا وکړه: «زما ربه! ما یوازې مه پرېږده»؛ یعنې داسې یوازې چې زوی ونه لرم، بلکې ماته یو وارث راکړه. «او ته تر ټولو غوره وارث یې»؛ دا د الله ستاینه ده، چې هغه د مخلوقاتو له فنا کېدو وروسته تلپاتې دی او د هغو غوره ذات دی چې ژوندی پاتې کېږي.